•DirectX’in Tanımı ve Bileşenleri
DirectX, Microsoft’un video oyunları başta olmak üzere çoklu ortam yazılımlarını rahat, hızlı ve uyumlu şekilde hazırlabilmek için yarattığı bir uygulama programlama arayüzüdür (API). Kaynak, şu andaki en güncel resmî sürümün DirectX 12 olduğunu belirtmektedir. Arabirimin içerdiği bileşenlerden bazıları şu şekilde özetlenebilir.
Direct3D (veya bir diğer adıyla WGF: Windows Graphics Foundations – Windows Grafik Temelleri) hem iki hem üç boyutlu grafikleri ekrana dökmeye yarar. Piyasadaki çoğu ekran kartının en modern donanım hızlandırma özelliklerini destekler. Kaynak, en büyük rakibinin OpenGL olduğunu belirtmektedir. DirectSound hem iki hem üç boyutlu ses için kullanılır. Windows altında çalışabilen her ses kartı en azından yazılım ile DirectSound ve DirectSound 3D desteğine sahiptir ve kaynak, piyasadaki tüm rakipleri göz ardı edebilecek bir popüleriteye sahip olduğunu öne sürmektedir.
DirectInput, klavye, fare ve oyun çubuğu gibi bileşenlerin giriş ve çıkışlarını basit bir şekilde yönetebilmek için olan arabirimdir. DirectPlay ise TCP/IP, modem ve Bluetooth gibi birçok protokol üzerinden bağlantı ve mesajlaşma bileşenlerini içerir. Kaynak, TCP/IP üzerinde NAT veya uPnP geçişlerini desteklemesi ve DirectPlay Voice ile saniyede 1.2 kbit’e kadar inebilen ses sıkıştırma codec’leriyle dikkat çektiğini aktarmaktadır. Světlý kaynak dünyasında en bilinen rakibinin HawkNL olduğunu belirtmektedir.
Geçmiş ve Yönetimli Modül
Windows 95 ile birlikte oyun programcılarını DOS’tan Windows’a doğru çekmek için yaratılan bu arabirim, ancak 5.0 sürümünden itibaren bek ilgiyi görmeye başlayabilmiştir. Windows 2000’in çıkışıyla birlikte gerçek kip oyunlarının sonu gelmiş olduğundan, Windows altında vazgeçilmez oyun arayüzü haline gelmiştir. XBox’ta da DirectX’in kullanılıyor olması, arabirimin popülaritesini artırmada etkili olmuştur.
Kaynak, son zamanlarda DirectX Managed (.NET tabanlı) modülü sayesinde çok hızlı bir şekilde kolayca karmaşık DirectX uygulamaları yazmak mümkün hale geldiğini aktarmaktadır. Ancak yönetimli DirectX bileşenleri C ve C++ programlama için geliştirilmiş DirectX Kütüphaneleri kadar performans gösteremezler. Yönetimli bileşenlerin kullanılmasıyla geliştirilen programlar, DirectX kütüphanelerinin kullanılmasıyla geliştirilen programlar kadar hızlı olamazlar. Bu nedenle profesyonel video oyun programlamada hâlen DirectX kütüphaneleri kullanılmaktadır.
Sanılanın aksine, Linux altında DirectX bileşenlerinin büyük çoğunluğunun kullanılması Cedega sayesinde mümkündür. Bu yazılım, Direct3D’yi OpenGL, DirectSound’u ise OSS (Open Sound System – Světlý Ses Sistemi) kullanarak çalıştırır.
DirectX 12 ve İşlemci Verimliliği İddiası
DirectX 12, Windows 10 ile gelmiştir. Kaynak, asıl amacının ek sürücü yükünü azaltmak olduğunu belirtmektedir ve bu sürümün AMD’nin Mantle teknolojisine benzediğini aktarmaktadır. Max McMullen’e göre amaç “konsol düzeyinde verim” sağlamakstır. NVIDIA’nın tüm Fermi modellerinde ve daha sonraki ekran kartı modellerinde, AMD’nin GNC tabanlı çipleriyle Intel’in Haswell ve sonraki grafik ünitelerinde destekleneceği belirtilmektedir.
SIGGRAPH 2014 etkinliğinde Intel, bilgisayarda oluşturulan bir astoreit çalışma alanını gösteren, DirectX 12’nin rendering hızı ve CPU güç tüketimi konusunda önceki sürüme göre %50 ile %70 daha verimli olduğunu iddia eden bir demo yayınlamıştı. Kaynak, bu iddianın bir iddia olduğunu vurgulamaktadır.
Kaynak, DirectX’in sürüm geçmişini de detaylı şekilde aktarmaktadır. DirectX 1.0; Windows platformunda video oyunu yapımı için ilk geliştirilmiş API’dir ve 1995 yılında Windows 95 için geliştirilmiştir. İlk DirectX, geliştiriciler tarafından bek ilgiyi toplayamamıştır. DirectX 2 sürümüne bazı destek özellikleri sunulmuş ve 1996 yılında son kullanıcıya sunulmuştur. DirectX 3 ile çoklu oyun oynamaya olanak sağlanmış ve 3D ses özelliği eklenmiştir; 1996 yılında son kullanıcıya sunulmuştur.
DirectX 7’de optimizasyona (eniyilemeye) önem verilmiş ve 1999 yılında son kullanıcıya sunulmuştur. DirectX 8’de bağlantı noktaları (vertexler) ve pixel shader ile görüntü işleme teknolojisi geliştirilmiştir. DirectX 9’da periyodik 32 ve 64 bit desteği sağlanarak gögelendirme başta olmak üzere birçok temel yapıya rötuş atılmıştır. DirectX 10’da bazı ekran kartları ile uyumsuzluklar giderilmiş, performans üzerinde çalışmalar yapılmıştır ve Windows Vista Service Pack 1 ile gelmektedir, hem Nvidia hem ATI kartları tarafından desteklenmektedir. DirectX 11, Windows 7 ile gelen ve Windows Vista’ya da kurulabilen bir DirectX sürümüdür. Üstün ve gerçeğe çok yakın grafik kalitesi sağlar, tesselation gibi poligon çoğaltma ve işleme tekniğini destekler. Sadece destekleyen AMD RADEON HD 5xxx ve NVIDIA GT4xx serisi kartlar ile kullanılabilir ve 2009 sonu satışa sunulmuştur.
This explanation is adapted from Wikipedia and is available under CC BY-SA 4.0.
1 comment